Dünya şöhrətli alim, akademik Yusuf Məmmədəliyevin həyat və elmi fəaliyyətinə dair biblioqrafik göstərici çapdan çıxıb

Dünya şöhrətli alim, akademik Yusuf Məmmədəliyevin həyat və elmi fəaliyyətinə dair biblioqrafik göstərici çapdan çıxıb

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Mərkəzi Elmi Kitabxanasının (MEK) tərtibatında dünya şöhrətli alim, Azərbaycanın görkəmli ictimai-siyasi xadimi, respublika Elmlər Akademiyasının təşkilatçılarından biri akademik Yusuf Məmmədəliyevin həyat və elmi fəaliyyətinə həsr olunmuş biblioqrafik göstərici nəşr edilib.

Alimin anadan olmasının 120 illik yubileyinə həsr olunan göstəricidə onun həyat və elmi fəaliyyətinin əsas mərhələləri, əsərlərinin biblioqrafiyası – kitablar, məqalələr və məruzələr, eləcə də alim haqqında yazılmış mənbələr əksini tapıb. Nəşrə Ulu Öndər Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin alimin 90 və 100 illik yubileyləri ilə bağlı sərəncamları, AMEA Rəyasət Heyətinin akademikin 120 illiyi münasibətilə qəbul etdiyi qərar daxil edilib. 

Yusuf Məmmədəliyev Azərbaycan neft kimyasının əsasını qoyub. O, ilk dəfə neft qazlarının xlorlaşması, alınan halogenli birləşmələrin müxtəlif sahələrdə tətbiqi, halogenləşmə prosesləri ilə bağlı mühüm elmi tədqiqatlar aparıb. Alimin kəşf etdiyi yüksək oktanlı aviasiya yanacağı SSRİ-nin İkinci Dünya müharibəsində qələbə qazanmasında mühüm tarixi rol oynayıb. Eyni zamanda neft kimyası və neft emalı sahəsində alkilləşmə prosesləri ilə bağlı əhəmiyyətli elmi nailiyyətlər əldə edib. Akademik Kimya texnologiyasının nəzəri problemləri, Aşqarlar Kimyası İnstitutu, Fotosintez sektoru, Atom reaktoru və Dağ-mədən sektorları, Sumqayıt Kimya kombinatları və digər elmi və sənaye qurumlarının yaradılması istiqamətində dəyərli tövsiyələr verib.

Y.Məmmədəliyevin ölkəmizdə humanitar və ictimai elmlərin, Azərbaycan dilinin, ədəbiyyatının, tarixinin və mədəniyyətinin inkişafında da müstəsna xidmətləri olub. Alim Akademiyanın prezidenti kimi bu sahələrdə elmi tədqiqatların aparılmasına və genişləndirilməsinə daim xüsusi diqqət yetirib. Həmin dövrdə Əlyazmalar Fondu və Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası yaradılıb, Qobustan abidələri və “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı ilə bağlı mühüm tədqiqatlar aparılıb.

Akademikin elmi-tədqiqat fəaliyyətinin nəticələri 936 elmi və publisistik əsərdə, o cümlədən 15 müəlliflik şəhadətnaməsi və patentdə əksini tapıb. O, “Şərəf nişanı” və “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordenləri, “Qafqazın Müdafiəsi”, “Böyük Vətən Müharibəsində Şərəfli Əməyə görə” medalları ilə təltif edilib, Azərbaycan SSR Əməkdar elm xadimi və SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı fəxri adlarına layiq görülüb.

Vəsaitin ön sözünün müəllifi “Dünya elminə böyük töhfələr vermiş alim – Yusuf Məmmədəliyev” adlı məqaləsi ilə akademik Vaqif Abbasov, elmi redaktoru MEK-in direktoru texnika elmləri doktoru Hüseyn Hüseynov, redaktorları Biblioqrafiya şöbəsinin müdiri filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aytən Əliyeva və Elmi biblioqrafiya sektorunun rəhbəri Nərgiz Novruzova, tərtibçiləri isə şöbənin əməkdaşları baş biblioqraflar Afət Məmmədova və Natəvan Rəhimovadır.

Neft-kimya sahəsində çalışan alim və mütəxəssislər, ali məktəb tələbələri, eləcə də geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulan biblioqrafik göstəricinin elektron versiyası ilə kitabxananın saytındakı elektron kitabxana bölməsində tanış olmaq mümkündür.