Metodistin məqsədi müəllimi tənqid etmək deyil -  ARTİ-nin aparıcı metodisti  

Ümumtəhsil müəssisələrində tədrisin təkmilləşdirilməsində metodist nəzarətini təmin etmək müəllimlərin tədris məqsədlərinə çatmasına yardımçı ola biləcək bir yanaşmadır. Bir çox tədqiqatçı hesab edir ki, metodistin fəaliyyəti dərs fəaliyyətinin inkişaf etdirilməsi və şagirdlərin uğuruna gətirib çıxarır. Hazırkı dövrdə metodistlik fəaliyyətinin məqsədi müəllimin fəaliyyətini qiymətləndirilməsi çərçivəsindən çıxaraq təhsilverənlərin kəsilməz inkişafının təmin olunmasına doğru yönəlib. Bəs metodistin fəaliyyət istiqamətləri hansılardır? Onun əmək funksiyası nədən ibarətdir?

Bu suallara cavab tapmaq məqsədilə “Azərbaycan müəllimi” ölkəmizin müsabiqə əsasında seçilən, peşəkar və qabaqcıl metodistləri ilə söhbət edib.

Metodist uğurlarının istiqamətləri

Könül Seyidova Azərbaycan Respublikası Təhsil İnstitutunun (ARTİ) aparıcı metodisti, mentor və təlimçi olaraq fəaliyyət göstərir. Qazaxıstan Respublikasının Astana şəhərində keçirilən “Müasir müəllim: Tədrisdən tədqiqata" adlı beynəlxalq təlimin, həmçinin Elm və Təhsil Nazirliyi ilə “ORT İsrail” məktəblər şəbəkəsinin birgə fəaliyyət planına əsasən, Azərbaycan Respublikasının Təhsil İnstitutu tərəfindən həyata keçirilən “İnnovativ məktəb” layihəsi çərçivəsində təşkil olunan “Təhsildə liderlik” mövzusunda təlimin iştirakçısı olub.

Könül Seyidova “Müasir metodist” layihəsi çərçivəsində ilk dəfə olaraq 2024-cü ilin fevral ayından etibarən metodist kimi fəaliyyətə başlayıb: “İşlədiyim Suraxanı rayon 104 nömrəli tam orta məktəbdə əsas məqsədim təlimlərdən qazandığım bilik və bacarıqlarla müəllimlərin peşəkar inkişafına sistemli dəstək göstərmək, onların dərs prosesini daha effektiv təşkil etmələrinə kömək etmək və dərslərin planlaşdırılması, təlim nəticələrinin düzgün müəyyən edilməsi, müasir və şagirdyönümlü təlim metodlarının tətbiqi, eləcə də qiymətləndirmənin düzgün aparılması istiqamətində töhfə vermək olub”.

K.Seyidova vurğulayır ki, müəllimlərin dərs planlaşdırılması və kurikulumun düzgün tətbiqi sahəsində bilik və bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi, dərslərin təşkili və reflektiv təhlili vasitəsilə müəllimlərin peşəkar inkişafına dəstək göstərilməsi, metodik tövsiyələrin hazırlanması və müəllimlərə praktik formada təqdim edilməsi, qiymətləndirmə meyarlarının düzgün tətbiqi ilə bağlı müəllimlərdə aydınlıq yaradılması, gənc müəllimlərin adaptasiya prosesinə metodik yardım və s. kimi fəaliyyətlər nəticəsində müəllimlərin dərs keyfiyyətində, şagird nailiyyətlərində və pedaqoji yanaşmalarda müsbət dəyişikliklər müşahidə olunub. O, sadalananları metodist kimi fəaliyyəti dövründə əsas uğurlarının istiqamətləri hesab edir.

Müəllimlərin qarşılaşdığı çətinliklər

Onun fikrincə, metodist fəaliyyəti pedaqoji prosesin keyfiyyətini yüksəltməyə xidmət edən strateji və sistemli işdir. Metodist qiymətləndirmə mexanizmlərinin düzgün qurulmasına nəzarət edir. Bu fəaliyyət yalnız nəzarət xarakteri daşımır, daha çox istiqamətverici, maarifləndirici və inkişafetdirici mahiyyətə malikdir.

Müəllimlərə göstərdiyi dəstək haqqında məlumat verən metodist fərdi və qrup məsləhətləri, dərslərin müşahidəsi və konstruktiv rəy verilməsi, metodik seminar və treninqlərin təşkili, dərs planlarının və qiymətləndirmə tapşırıqlarının təkmilləşdirilməsində dəstək, psixoloji dəstək və motivasiyanın artırılması kimi fəaliyyətləri sadalayır. “Məqsəd müəllimi tənqid etmək deyil, onun güclü və inkişaf etdirilməli tərəflərini göstərməkdir. Müəllimlərin ən çox qarşılaşdığı çətinliklər qiymətləndirmə meyarlarının tətbiqində anlaşılmazlıqlar, şagirdlərin fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun təlimin təşkili, sinif idarəetməsi və motivasiya problemləri, vaxtın düzgün planlaşdırılmaması, rəqəmsal bacarıqların yetərsiz olması məsələləridir”, - deyə K.Seyidova bildirir.

Müsahibim diqqətə çatdırır ki, fəaliyyəti çərçivəsində nümunə materiallar təqdim etməklə, təlim nəticələrinin təhlilində kömək etməklə, müasir təlim texnologiyalarının tətbiqinə istiqamət verməklə, peşəkar inkişaf planlarının hazırlanmasında iştirak etməklə, eləcə də müəllimin özünə inamını artırmaqla onlara dəstək göstərir: “Metodist dəstəyinə xüsusilə dərs planlaşdırılması və fəal təlim metodlarının tətbiqi, formativ və summativ qiymətləndirmə, inklüziv təhsil və diferensial yanaşma, şagird davranışlarının idarə olunması sahələrində ehtiyac duyulur”.

Metodistlərin problemləri

ARTİ-nin aparıcı metodisti hesab edir ki, metodistlərin fəaliyyətinin daha effektiv olması üçün müntəzəm təlimlər keçirilməlidir: “Onların iş yükü balanslaşdırılmalı, təcrübə mübadiləsi üçün platformalar yaradılmalıdır. Metodistlərin əsas problemləri müəllimlər tərəfindən bəzən metodist rolunun nəzarətçi kimi qəbul edilməsi, yeniliklərə müqavimət göstərən müəllimlərlə işləmək çətinliyidir”. 
O əlavə edib ki, metodist fəaliyyəti təhsilin keyfiyyətinin artırılmasında mühüm rol oynayır. Effektiv metodist müəllimlər üçün yol göstərən, inkişaf etdirən və dəstək verən şəxsdir. Bu fəaliyyətin uğuru qarşılıqlı etimad, peşəkarlıq və davamlı inkişaf prinsiplərinə əsaslanır. “Metodist həm pedaqoji lider, həm də mentor rolunu daşıyır və yalnızca bunlarla kifayətlənmir. Bizim əsas məqsədimiz məktəbdə məktəbdaxili əməkdaşlıq mühitinin yaradılması və həmkardan öyrənməni dəstəkləməkdir”.