Bizim peşəmiz bitməyən bir tələbəlikdir – Gənc müəllimlərlə söhbət 

Gənclik enerjisi təhsilə də öz təsirini göstərir. Yeni nəsil müəllimlər sinfə yalnız bilik ötürmək üçün gəlmirlər, onlar yaradıcı yanaşma, texnoloji çeviklik və interaktiv tədris metodu gətirirlər.

“Azərbaycan müəllimi” gənc müəllimlərlə həmsöhbət olub.

“Dövlət bizə şərait yaradır, biz isə zəhmətimizlə o imkanı uğura çeviririk”

Peşəsinə olan sevgisi ilə seçilən gənc təsviri incəsənət müəllimi Aynur Sadıxovanın təhsil yolu elə doğma kənd məktəbindən başlayıb. 2006–2017-ci illərdə Ərşad Məmmədov adına Üçtəpə kənd tam orta məktəbində təhsil alan Aynur müəllim gələcək peşəsini hələ erkən yaşlarından müəyyənləşdirib. Bu seçim onu 2018-ci ildə Gəncə Dövlət Universitetinin nəzdində Regional Kollecin “Təsviri incəsənət müəllimliyi” ixtisasına gətirib. Gənc müəllimin fikrincə, kollec pedaqoji formalaşmanın ən praktiki və möhkəm pilləsidir. “Kollec mənə pedaqogikanı birbaşa təcrübədə, daha erkən yaşda mənimsətmək imkanı verdi. Bu təhsil ixtisası sevməyi və onu şagirdə sadə dillə çatdırmağı öyrətdi”, - deyə o bildirir. 2025-ci ildə MİQ imtahanında 95 bal toplayaraq respublika birincisi adını qazanan gənc müəllim Göygöl rayon Haçaqaya kənd ümumi orta məktəbində və Göygöl rayonunda yerləşən Texniki və Təbiət Fənlər Təmayüllü liseydə ikinci iş yeri ilə təmin edilib. Hazırda hər iki təhsil müəssisəsində fəaliyyətini davam etdirən Aynur müəllim üçün bu nəticə sadəcə bir rəqəm deyil, uzunmüddətli və sistemli əməyin məntiqi yekunudur.

Gənc müəllimin pedaqoji fəlsəfəsində təsviri incəsənət fənni yalnız rəsm çəkmək bacarığı deyil, düşüncə və dünyagörüşünün formalaşması vasitəsidir. O hesab edir ki, incəsənət şagirdə hadisələrə fərqli baxmağı, emosiyalarını ifadə etməyi və yaradıcı cəsarət qazanmağı öyrədir. “Məqsədim odur ki, şagird təkcə çəkməyi yox, ətrafındakı gözəlliyi görməyi bacarsın”,- deyə o qeyd edir.

Müasir müəllim obrazını dəyərləndirən gənc pedaqoq hesab edir ki, bugünkü təsviri incəsənət müəllimi şagirdə vizual savadlılıq, kreativ problem həlli və texnologiya ilə sənətin sintezini öyrətməlidir. O, uğurun həm dövlətin yaratdığı imkanlardan, həm də şəxsi zəhmətdən keçdiyini vurğulayır: “Məncə, uğur — dövlətin açdığı qapıdan şəxsi zəhmətlə keçməkdir. Dövlət bizə şərait yaradır, biz isə zəhmətimizlə o imkanı uğura çeviririk”.

Gənc müəllimin gələcək hədəfi isə şagirdlərdə sevgi və yaradıcılığı artırmaqdır: “Mənim ən böyük hədəfim 95 ballıq nəticəmi sinif otağında 100 faizlik sevgi və yaradıcılığa çevirməkdir. İstəyirəm ki, şagirdlər geriyə baxanda “Aynur müəllim bizə rənglərlə bərabər həyatı da sevdirdi” desinlər”.

Gənclər Günü münasibətilə mesajı isə hər gənc müəllim üçün motivasiya doludur: “Heç vaxt “mən artıq öyrəndim” deməyin. Bizim peşəmiz bitməyən bir tələbəlikdir. İnamla addımlayın, çünki Azərbaycan təhsilinin gələcəyi sizin enerjinizdən və yaradıcı baxışınızdan asılıdır”.

“Müəllim üçün sağlam kollektiv ən böyük dəstəkdir”

Gənc olmasına baxmayaraq respublika üzrə MİQ nəticələrində 4-cü yeri tutan, bu gün isə məktəbdə şagirdləri proqramlaşdırma ilə tanış edən Könül İsmayılova üçün müəllimlik sadəcə peşə deyil, məqsədli seçimdir. Əldə etdiyi bilikləri real nəticəyə çevirməyi bacaran gənc müəllim 2024-cü ildə keçirilən Müəllimlərin İşə Qəbulu (MİQ) müsabiqəsində informatika fənni üzrə 85 bal toplayaraq respublika üzrə 4-cü nəticəni göstərib. “MİQ-də qazandığım uğurun təməlində düzgün zaman idarəçiliyi və hədəfyönümlü hazırlıq strategiyası dayanır. İmtahana cəmi 6 ay qalmış başlamağıma baxmayaraq, bu müddəti maksimum səmərə ilə dəyərləndirməyə çalışdım. Nəzəriyyədən daha çox praktikaya üstünlük verdim. Çünki informatika tətbiq üzərində möhkəmlənən bir fəndir”, – deyə Könül İsmayılova bildirir.

Onun sözlərinə görə, intensiv və sistemli hazırlıq rejimi, çətin mövzuların real tapşırıqlar üzərindən işlənməsi əldə olunan nəticədə həlledici rol oynayıb: “Gecə-gündüz davam edən çalışma rejimi və “bacarmaram” düşüncəsindən uzaq durmağım respublika dördüncüsü olmağımda əsas amillərdən biri oldu”.

Gənc müəllim əmək fəaliyyətinə Gəncə şəhər 37 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbində başlayıb. Hazırda burada “Rəqəmsal bacarıqlar” layihəsi çərçivəsində informatika fənnini tədris edir.

İlk təyinatla bağlı yaşadığı daxili narahatlıqların tez bir zamanda aradan qalxdığını deyən Könül İsmayılova kollektiv mühitinin müəllimin formalaşmasında mühüm rol oynadığını vurğulayır: “İlk günlərdə kollektivə uyğunlaşma ilə bağlı müəyyən narahatlıqlarım var idi. Lakin səmimi və peşəkar münasibət bu qorxuları çox tez aradan qaldırdı. Anladım ki, müəllim üçün sağlam kollektiv ən böyük dəstəkdir”.

Dərslərində şagird mərkəzli yanaşmaya üstünlük verən gənc pedaqoq informatikanın yalnız texniki bilik deyil, düşüncə tərzi formalaşdırdığını qeyd edir: “Əsas məqsədim şagirdlərə texnologiyanı sadəcə istifadə etməyi yox, onu yaradan tərəf olmağı öyrətməkdir. Onların “istehlakçı” deyil, “yaradıcı” düşüncə tərzinə sahib olmalarını istəyirəm”.

O, dərslərində komanda işi, oyunlaşdırma və real problem əsaslı tapşırıqlardan geniş istifadə edir: “Hazır cavablar vermirəm. Şagirdlər problemi özləri araşdırıb həll etdikdə həm mövzunu daha yaxşı qavrayır, həm də analitik düşüncələri inkişaf edir”.
Könül müəllimin fikrincə, müasir informatika müəllimi yalnız dərs deyən deyil, eyni zamanda texnoloji yeniliklərə istiqamət göstərən rəhbər olmalıdır: “Biz şagirdlərə daim yenilənən rəqəmsal dünyada doğru məlumatı tapmağı, ondan səmərəli istifadə etməyi və texnologiyanı faydalı məqsədlərə yönəltməyi öyrətməliyik”.

Gələcək hədəflərindən danışan gənc müəllim şagirdlərini beynəlxalq səviyyədə görmək istədiyini deyir: “Ən böyük arzum şagirdlərimin beynəlxalq proqramlaşdırma olimpiadalarında və texnoloji layihə müsabiqələrində Azərbaycanın adını layiqincə təmsil etməsidir”.

Şəxsi inkişaf məqsədləri isə daha genişdir: “Gələcəkdə rəqəmsal təhsil metodologiyaları üzrə mütəxəssis kimi formalaşmaq və bu sahədə ölkəmizdə yeni standartların müəyyənləşdirilməsində iştirak etmək istəyirəm”.

“Şagirdini dövrün tələbinə uyğun yetişdirmək istəyən müəllim ilk növbədə özündən başlamalıdır”

Gənc pedaqoq Kamilə Baxşəliyeva pedaqoji fəaliyyətinə 2021–2022-ci illərdə Laçın rayonunun Qışlaq kənd tam orta məktəbində başlasa da hazırda Goranboy rayonu Qızılhacılı qəsəbəsi 2 nömrəli tam orta məktəbdə coğrafiya və STEAM müəllimi kimi çalışır.
Müxtəlif bölgələrdən olan müəllim və şagirdlərlə işləməyi özünə üstünlük hesab edən Kamilə Baxşəliyeva bu təcrübənin dünyagörüşünü zənginləşdirdiyini deyir: “Azərbaycanın müxtəlif rayonlarından olan insanlarla birlikdə çalışmaq mənim üçün böyük məktəb oldu. Fərqli düşüncələr, fərqli yanaşmalar müəllimi də formalaşdırır”.

2023-cü ildə MİQ imtahanında Gəncə-Daşkəsən regionu üzrə birinci olan Kamilə Baxşəliyeva həmin il Goranboy–Naftalan sektoru üzrə “İlin gənc müəllimi” adına layiq görülüb. O, eyni zamanda DİM-də marker müəllimdir.

Gənc müəllim üçün dərsin əsas hərəkətverici qüvvəsi şagirdin verdiyi sualdır: “Müasir dövrdə şagirdlər müəllimlərinə çox qeyri-adi suallar verə bilirlər. Mən bu sualları şagirdin inkişafı və müstəqil öyrənməsi üçün əsas səbəb hesab edirəm”.

Onun dərs metodikasında şagirdi araşdırmaya yönəltmək xüsusi yer tutur: “İlk növbədə şagirdi araşdırmağa istiqamətləndirirəm. Növbəti dərsdə gəldiyi nəticəni sinif yoldaşları ilə bölüşməsini istəyirəm. Bu, onların həm öyrənməsinə, həm də özünəinamına ciddi təsir edir”.

Kamilə Baxşəliyeva etiraf edir ki, bəzən şagirdlərin sualları müəllimin özü üçün də yeni düşüncə pəncərəsi açır: “Elə suallar olur ki, həmin an özüm də cavab tapa bilmirəm. Amma bu suallar təkcə şagirdi yox, məni də inkişaf etdirir”.

Onun fikrincə, sual verməyi bacarmayan şagirddə yaradıcı və tənqidi təfəkkürün inkişafı mümkün deyil: “Sual mütləq hansısa üsulla cavabını tapmalıdır. Əks halda şagird növbəti dəfə sual verməkdən çəkinəcək”.

Onun pedaqoji mövqeyi aydındır: müasir müəllim daim öyrənməlidir: “Şagirdini dövrün tələbinə uyğun yetişdirmək istəyən müəllim, ilk növbədə, özündən başlamalıdır. Məcburi yox, könüllü şəkildə öyrənməlidir”.

Gələcək planlarından danışan Kamilə Baxşəliyeva akademik inkişafı və praktiki faydanı əsas götürür: “Akademik yöndən inkişaf edib formal təhsilimi artırmaq istəyirəm. Eyni zamanda şagirdlər üçün xəritələr hazırlamaq, bunun üçün müasir proqramlarla işləməyi öyrənmək niyyətindəyəm”.

Müəllimlik yolunun çətin, amma mənalı olduğunu vurğulayan Kamilə Baxşəliyeva bu peşənin emosional tərəfinə də toxunur: “Bir sinifdə 25 şagird varsa, bu 25 fərqli düşüncə, 25 fərqli həyat deməkdir. Bu çətindir, amma eyni zamanda çox maraqlıdır. Siz onların ruhuna toxunursunuz”.